Zaktualizowano 6.09.2019

Sezon smogowy już niedługo zapuka do naszych drzwi.

Każdy z nas ma swoje sposoby, aby w tym czasie smogu unikać oraz go możliwie jak najskuteczniej eliminować: sprawdzamy komunikaty o jakości powietrza w naszej okolicy, unikamy niepotrzebnego wychodzenia z domu. Jeżeli musimy wyjść pamiętamy o założeniu maski czy chusty antysmogowej i użyciu odpowiedniego kosmetyku.

Zimowe miesiące jednak najbardziej sprzyjają pobytowi w pomieszczeniach, o ile nie jesteśmy na feriach z dzieciakami.

Zazwyczaj nie przywiązujemy zbyt dużej wagi do jakości powietrza w pomieszczeniach, w których żyjemy i pracujemy, bo jesteśmy przekonani, że smog i pozostałe zanieczyszczenia pozostawiliśmy za szczelnie zamkniętymi oknami. I tu pojawia się zagrożenie…

Obecny styl życia większości z nas pokazuje, że codziennie spędzamy do 90% czasu w zamkniętych pomieszczeniach, w których powietrze, w zależności od warunków smogowych, może być tak złe jak to na zewnątrz lub nawet wielokrotnie bardziej zanieczyszczone, niestety.

Co wtedy zrobić? Najrozsądniejszym rozwiązaniem jest oczyszczacz powietrza.

Oczyszczacz powietrza to nieskomplikowane urządzenie z wentylatorem i układem filtrów. Ale biorąc pod uwagę obecną różnorodność asortymentu oczyszczaczy oraz ich parametrów, często trudno podjąć decyzję, które z tych urządzeń będzie odpowiednie do naszego domu.

Na co więc zwrócić uwagę?

Wielkość pomieszczenia

To pierwsze i podstawowe kryterium – oczyszczacz powietrza musi być dobrany do pomieszczenia, w którym będzie pracował (sypialnia, pokój dziecięcy, salon itd.). A dodatkowo pamiętajmy, że chodzi o kubaturę pomieszczenia (podawaną w metrach sześciennych), czyli nie tylko powierzchnia, ale i wysokość pomieszczenia musi być wzięta pod uwagę. Na przykład mimo tego samego metrażu, kubatura mieszkania w starej kamienicy, będzie inna niż mieszkania w blokowisku z wielkiej płyty, a jeszcze inna, gdy mieszkasz na poddaszu i pomieszczenia mają „skosy”. Większość producentów teoretycznie dla ułatwienia podaje na opakowaniach powierzchnię optymalną do pracy dla danego urządzenia w metrach kwadratowych. Ale jako świadomy konsument pamiętaj o wzięciu pod uwagę również wysokości pomieszczeń w swoim domu.

Przeznaczenie

Producenci dzielą swój asortyment na urządzenia do użytku domowego oraz użytku profesjonalnego (żłobki, przedszkola, pomieszczenia użytku publicznego, gabinety lekarskie, itp.). Zazwyczaj urządzenia profesjonalne mają znacznie wyższą cenę, a to dlatego, że muszą wykazać się odpowiednio większą wydajnością, aby sprostać warunkom, jakie są generowane w miejscach ogólnodostępnych.

 

Różnice w wydajności oczyszczaczy profesjonalnych wynikają z:

  • wysokości pomieszczeń przeznaczonych do użytku publicznego,
  • ilości osób przebywających w takich pomieszczeniach oraz
  • wentylacji, która musi być zapewniona w pomieszczeniach publicznych.

Porównując oczyszczacz domowy z profesjonalnym o pozornie podobnych parametrach, miejmy na uwadze powyższe punkty.

Wydajność

Wydajność urządzenia, czyli ile metrów sześciennych powietrza zostanie przefiltrowane przez urządzenie w ciągu godziny. Inaczej możemy powiedzieć również – tempo wymiany powietrza. Określa go międzynarodowy wskaźnik CADR (ang. Clean Air Delivery Rate – CADR).

Czym jest CADR?

Wskaźnik ten ma zastosowanie jedynie do urządzeń domowych. CADR jest standardem oceny ustalonym przez niezależne Stowarzyszenie Producentów Sprzętu Gospodarstwa Domowego – Association of Home Appliance Manufacturers (AHAM). Stosowany jest on do pomiaru skuteczności oczyszczacza powietrza z uwzględnieniem powierzchni pomieszczenia i objętości czystego powietrza wytwarzanego na minutę. Im wyższy wskaźnik CADR, tym wydajniejszy oczyszczacz powietrza.

Prawidłowo dobrane urządzenie wymieni całość powietrza w pomieszczeniu od 3 do 5 razu w ciągu godziny.

Uwaga! Niektórzy producenci zamiast wskazania CADR informują jedynie o maksymalnym przepływie powietrza w m3/h. Dla użytkownika jest to niestety bezwartościowa informacja, bo określa ona jedynie wydajność zastosowanego wentylatora.

Podsumowując – im większa powierzchnia, w tym większe i bardziej wydajne urządzenie należy zainwestować. Ale… Dobierając wydajność urządzenia nie należy jednak przesadzać. Zdecydowanie lepszą decyzją jest zakup dwóch mniejszych urządzeń i postawienie ich w osobnych pomieszczeniach, niż jedna duża maszyna z nadzieją, że poradzi sobie z całym mieszkaniem. Wymiana powietrza między pomieszczeniami może być utrudniona przez np. drzwi i stąd zasada jedno urządzenie na jedno pomieszczenie.

Filtry

Filtry plus wentylator to serce każdego oczyszczacza. Zastosowane filtry stanowią o technologii filtracji w danym urządzeniu.

Minimum w zastosowanych filtrach to połączenie filtrów HEPA (High Efficiency Particulate Absorber) i węglowego. Pierwszy z nich oczyszcza powietrze z wszelkiego rodzaju drobinek, alergenów, bakterii i wirusów. W oczyszczaczach można spotkać go w 4 klasach: E10, E11, E12 i H13. Jest on najskuteczniejszy w zwalczaniu bakterii, wirusów czy mikroskopijnych pyłów (m.in. PM 2,5), przez co sprawdza się nie tylko w czasie zagrożenia smogowego, ale równie idealnie nadaje się w okresie wzmożonych alergii. Filtr węglowy skutecznie usuwa lotne związki organiczne (m.in. benzopireny), pochłania dym i wszelkie inne przykre zapachy. 1 gram węgla aktywnego może mieć nawet 1500 m2 powierzchni aktywnej, dzięki bardzo skomplikowanej, porowatej nanostrukturze.

Coraz częściej producenci decydują się również na stosowanie filtru wstępnego, który zatrzymuje największe drobinki, co wydłuża żywotność filtru HEPA.

Można przyjąć założenie, że im większa powierzchnia filtra, tym wyższa efektywność urządzenia oczyszczającego.

Poziom głośności

Każde urządzenie oczyszczające generuje hałas – powietrze przechodzące przez układ filtracyjny naszego oczyszczacza musi trochę pohałasować. Większość oczyszczaczy pracując w trybie „normalnym”, emituje dźwięk o głośności pomiędzy szeptem a zwykłą rozmową. Nie jest to uciążliwe, tym bardziej, że w naszym otoczeniu już jest sporo odgłosów tego typu, np. klimatyzator czy zmywarka.

Taki jednostajny szmer może natomiast okazać się bardzo pomocny przy uspokajaniu czy zasypianiu maluszków.

Jeżeli uważasz się za osobę wrażliwą na nawet niewielki hałas poszukaj urządzenia z cichym trybem pracy i dodatkowo z trybem nocnym. Przykładowo, do sypialni poleca się urządzenia, których głośność w trybie nocnym wynosi nie więcej niż 35 dB.

0 dB próg słyszalności
10 dB oddech
20 dB lekki wiatr, spadający liść
30 dB szept, przyciszona rozmowa
40 dB ciche mieszkanie, krople deszczu
50 dB dźwięki w domu, nowoczesna winda
60 dB normalna rozmowa, chrapanie, nasilony ruch uliczny
70 dB metro, odkurzacz
80 dB budzik z alarmem, klakson, szczekanie psa

Eksploatacja

Przed wyborem i zakupem oczyszczacza warto zorientować się, przez kogo i gdzie urządzenie jest produkowane i czy nie ma problemów z dostępnością części zamiennych. Rozpoznawalna marka to najczęściej najlepsza gwarancja tego, że filtry do danego modelu przez wiele lat będą dostępne. Dodatkowo przed zakupem oczyszczacza sprawdź koszty zakupu zamiennych filtrów i ewentualnie części. Najczęściej okazuje się, że droższy filtr w dłuższej perspektywie okazuje się tańszy.

Filtr HEPA utrzymuje swoją sprawność do 12 miesięcy (skuteczność zależy od jakości użytego filtra oraz jego powierzchni).

Żywotność filtrów węglowych jest zazwyczaj krótsza – wynosi od trzech do sześciu miesięcy.

Pamiętajmy, że filtry stanowią największy koszt podczas eksploatacji urządzenia (ale i często jedyny).

Dodatkowe funkcje

Wszelkie dodatkowe funkcje mogą uprzyjemnić użytkowanie oczyszczacza. Podzieliliśmy je na dwie kategorie: warte rozważenia oraz zdecydowanie nieobowiązkowe. Do pierwszej grupy zaliczyliśmy:

  • automatyczne wykrywanie zanieczyszczeń – ta funkcja automatycznie aktywuje urządzenie po wykryciu spadku jakości powietrza,
  • automatyczne wykrywanie obecności osób – ta funkcja najczęściej dostępna jest w urządzeniach profesjonalnych, ma na celu zapobieganie rozprzestrzeniania się bakterii i wirusów,
  • harmonogram lub timer, które umożliwiają zarządzanie pracą oczyszczacza w czasie nieobecności domowników,
  • czujnik światła lub funkcja zdefiniowania godzin nocnych – taka funkcjonalność nie dopuści do załączenia się najwyższego trybu pracy, który mogłyby obudzić domowników,
  • sygnalizacja wymiany filtra,
  • aplikacja do bezprzewodowego zarządzania urządzeniem.

Natomiast druga grupa to:

  • pilot zdalnej obsługi,
  • jonizator,
  • funkcja nawilżania.

Obecność każdej dodatkowej funkcji jest kusząca, ale nie będzie miała kluczowego wpływu na finalną jakość powietrza. Wszystko więc zależy od nastawienia i oczekiwań kupującego.

Wracając do funkcji nawilżania – należy unikać urządzeń łączących funkcję nawilżacza i oczyszczacza powietrza. Nawilżanie miejsc, do których ściągane są z całego mieszkania cząsteczki organiczne, pył i alergeny, może zakończyć się niewesoło, szczególnie dla alergików. Dlatego jeżeli już ktoś zdecyduje się na zakup takiego urządzenia ekstremalnie musi przestrzegać zasad jego czyszczenia.

O ile nie otwieramy wciąż okien dobrze dobrany oczyszczacz znacząco wpłynie na utrzymanie dobrego powietrza w domu. Ale to nie jest całkowita odpowiedź na problem smogu. Pamiętajmy, że przebywając na zewnątrz, czy to spacer z dziećmi, czy w drodze do pracy – wciąż jesteśmy wystawieni na jego szkodliwe działanie. Warto więc zaopatrzyć się dodatkowo w miernik jakości powietrza i mieć go w miarę możliwości zawsze ze sobą. W ten sposób na bieżąco będziemy wiedzieć czym oddychamy. I jak tylko miernik pokaże alarmującą wartość – załóżmy maseczkę lub chustę – nasz organizm będzie za to wdzięczny.

Oczyszczacze powietrza to bardzo przydatne urządzenia w każdym domu czy biurze. Ich zakup jednak nie należy do najłatwiejszych, chociażby z powodu coraz większej rozpiętości ich rodzajów, funkcji czy chociażby ceny. Mamy nadzieję, że lektura naszego artykułu pomogła w podjęciu właściwej decyzji.

W tym artykule skupiliśmy się głównie na oczyszczaczach do użytku domowego. Oczyszczacze profesjonalne to kolejny bardzo szeroki temat, który poruszymy w kolejnym wydaniu naszego magazynu.

W naszym sklepie, dedykowanym dla alergików i ich rodzin, znajdziesz szereg urządzeń do oczyszczania powietrza – od domowych po profesjonalne. Na pewno znajdziesz takie, jakiego potrzebujesz.

 

Powyższy tekst znajdziesz również w magazynie Esencja Zdrowia wydanie luty-marzec 2019.

 

Źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów Fellowes/AeraMax
Foto: DomBezAlergii, Fellowes/AeraMax