Zdrowe i czyste otoczenie jest bardzo istotne dla dobrego samopoczucia człowieka. Istnieje grupa roślin, która w ogromnej mierze przyczynia się do utrzymania korzystnych warunków w twoim domu, mieszkaniu czy biurze. Główną korzyścią płynącą z hodowania tychże roślin jest filtrowanie powietrza. Biorąc to pod uwagę, wydaje się naturalne, że roślinami tymi zainteresowała się Agencja NASA. Naukowcy NASA (National Aeronautics and Space Administration) oraz ALCA (Associated Landscape Contractors of America) przez wiele lat prowadzili badania, których efektem stała się lista roślin wspomagających oczyszczanie powietrza (NASA Clean Air Study opublikowane w 1989 roku). Celem badania było znalezienie roślin, które najskuteczniej neutralizują benzen, formaldehyd, trichloroetylen, toluen, ksylen i amoniak. Powyższe substancje chemiczne wykazują negatywny wpływ na samopoczucie, objawiający się między innymi bólami oraz zawrotami głowy, podrażnieniem oczu czy gardła.

Mimo że dr B. C. “Bill” Wolverton wraz z NASA prowadził badania niemalże 30 lat temu, ich wyniki wciąż są uważane za aktualne i przydatne.

Zaskakująca sytuacja

Naukowcy ostrzegają: powietrze, którym oddychamy w naszych mieszkaniach czy biurach może być o wiele bardziej zanieczyszczone niż na zewnątrz! Jak to możliwe? Szkodliwe związki wydzielają m.in. farby, kleje, środki czyszczące czy do konserwacji drewna, tusze do drukarek, a nawet papierowe ręczniki. Wiele z tych substancji podrażnia gardło, powoduje zawroty głowy, senność, problemy z sercem, ma działanie rakotwórcze.

Szkodliwe substancje

Benzen

Wpływ na człowieka: Krótkotrwała ekspozycja powoduje podrażnienie oczu, senność, zawroty głowy, przyspieszenie bicia serca, w niektórych przypadkach utratę przytomności.

Źródło: Używany do otrzymywania plastiku, żywic, włókien syntetycznych, farb, detergentów, leków i pestycydów. Może się również zawierać w dymie papierosowym, spalinach, klejach oraz woskach do mebli.

Formaldehyd

Wpływ na człowieka: Krótkotrwała ekspozycja na formaldehyd powoduje podrażnienie dróg oddechowych, jamy ustnej i gardła. Silniejsza ekspozycja prowadzi do obrzęku płuc i dróg oddechowych.

Źródło: Można go znaleźć w artykułach z papieru: torebki, papier woskowany, ręczniki papierowe, serwetki, a także w płycie wiórowej, panelach ze sklejki oraz tkaninach syntetycznych.

Trichloroetylen

Wpływ na człowieka: Krótkotrwała ekspozycja na ten związek powoduje ekscytację, zawroty głowy, bóle głowy, nudności, wymioty, senność. Silniejsza ekspozycja prowadzi do śpiączki.

Źródło: Powstaje przy produkcji i wchodzi w skład tuszów drukarskich, farb, lakierów, środków do usuwania farb.

Toluen

Wpływ na człowieka: W początkowym okresie zatrucia, pary toluenu wywołują podrażnienie błon śluzowych. Długotrwałe oddziaływanie niskich stężeń toluenu powoduje zmiany we krwi.

Źródło: Otrzymywany jest z ropy naftowej lub smoły pogazowej.

Ksylen

Wpływ na człowieka: Pary ksylenu działają drażniąco na usta i gardło. Wywołują zawroty i bóle głowy, problemy z sercem, uszkodzenie nerek oraz wątroby, śpiączkę.

Źródło: Spaliny samochodów, dym tytoniowy, przemysł drukarski, garbarski, gumy, farby i lakiery.

Amoniak

Wpływ na człowieka: Działa drażniąco na oczy, wywołuje kaszel, ból gardła.

Źródło: Znajduje się w środkach do mycia okien, wosku do podłóg, solach zapachowych oraz w nawozach.

SBS – sick building syndrome – co to takiego?

Większość ludzi spędza w zamkniętych pomieszczeniach ok. 90% doby.

8 i więcej godzin w pracy.
Krótki spacer do auta.
Pół godziny w klimatyzowanym sklepie.
3 godziny w restauracji z przyjaciółmi.
2 godziny w teatrze lub kinie.
8-9 godzin snu w przewietrzonej (lub nie) sypialni.

Wskutek takiego trybu funkcjonowania wiele osób dopada SBS – syndrom chorego budynku. Wywołany jest on przez szereg czynników niekorzystnych dla kondycji psycho-fizycznej człowieka: zbyt mała ilość świeżego powietrza w pomieszczeniu oraz jego zła jakość.
Do objawów SBS zalicza się bóle i zawroty głowy, omdlenia, mdłości, objawy przemęczenia, podrażnienie błon śluzowych, utrudnione oddychanie.
Jak pokazały doświadczenia NASA, symptomy SBS można złagodzić, umieszczając w pomieszczeniach odpowiednio dobrane rośliny doniczkowe.
Zgodnie z danymi NASA Air Clean Study, aby oczyścić pomieszczenie o wielkości 50 m2, należy w nim umieścić przynajmniej 2 rośliny w doniczkach o średnicy ok. 15 cm. W procesie oczyszczania powietrza bierze bowiem udział nie tylko roślina, lecz także znajdująca się w doniczce ziemia i zawarte w niej mikroorganizmy.

Najefektywniejsze rośliny oczyszczające

Na szczęście istnieje bardzo prosty sposób, by te niekorzystne substancje całkiem skutecznie zneutralizować. Wystarczy w pomieszczeniu umieścić odpowiednie kwiaty doniczkowe i właściwie o nie dbać.
Rośliny doniczkowe, dzięki przetwarzaniu dwutlenku węgla w tlen, oczyszczają i nawilżają powietrze w mieszkaniu. Co więcej, wytwarzają lotne substancje, które są w stanie likwidować drobnoustroje chorobotwórcze. Niektóre z nich potrafią ponadto odfiltrowywać powietrze z toksyn. Większość trujących substancji lotnych wchłania się w ziemię lub jest absorbowana przez system korzeniowy.

UWAGA: Niektóre z wymienionych roślin są toksyczne dla psów i kotów. Jeżeli jesteś posiadaczem domowych zwierzaków przed zakupem sprawdź, czy dana roślina jest dla nich bezpieczna.

Zanim przejdziemy do prezentacji roślin należy wspomnieć, że naukowcy NASA przeprowadzali badania na roślinach rosnących w specjalnie skonstruowanych donicach, w których wierzchnią warstwę stanowił filtr z węgla aktywnego, a pod donicami znajdowały się specjalne silniczki elektryczne wymuszające przepływ powietrza przez warstwę węgla i podłoża.

Poniżej najefektywniejsze 6 spośród 29 gatunków roślin przebadanych przez NASA:

  • Złocień wielkokwiatowy – Florist’s chrysanthemum (Chrysanthemum morifolium)

Pochłania
Benzen, formaldehyd, trichloroeten, toluen, ksylen, amoniak.

 

Jak dbać?
Złocień, czyli chryzantema wymaga żyznego, próchnicznego i zasobnego w składniki pokarmowe podłoża. Podlewamy 1-2 razy w tygodniu w zależności od panujących warunków – podlewamy je regularnie, ale z umiarem, tak żeby podłoże było lekko wilgotne. Najlepiej im będzie w miejscu oświetlonym rozproszonym światłem. Aby przedłużyć kwitnienie chryzantem – należy usuwać przekwitłe kwiaty.

 

 

  • Skrzydłokwiat – Peace lily (Spathiphyllum ‚Mauna Loa’)

Pochłania
Benzen, formaldehyd, trichloroeten, toluen, ksylen, amoniak.

 

Jak dbać?
Upodobania skrzydłokwiatu – niezbyt jasno, mocno wilgotno. Ziemia powinna być żyzna, próchniczna. Roślina lubi średnie temperatury: latem 18–25°C, zimą min. 16 °C. Najlepiej rośnie w zacienionych miejscach. Podlewanie umiarkowane, miękką wodą o temperaturze pokojowej. Zbyt intensywne powoduje żółknięcie i więdnięcie liści. Roślina lubi dużą wilgotność powietrza i zraszanie w czasie upałów. Przecinanie nie jest potrzebne.

 

 

  • Bluszcz pospolity – English ivy (Hedera helix)

Pochłania
Benzen, formaldehyd, trichloroetylen, toluen, ksylen.

 

Jak dbać?
Wobec gleby bluszcz jest tolerancyjny, jednak najlepiej rośnie na glebach świeżych i próchnicznych. Dobrze znosi niskie temperatury. Bluszcze należy chronić przed bezpośrednim słońcem. Najlepiej rosną w świetle rozproszonym i tylko odmiany pstrolistne wymagają więcej światła. Oprócz ustawienia w odpowiednim miejscu, warto zwrócić uwagę na podlewanie bluszczów. Bardzo groźne może okazać się dla nich zbyt obfite nawadnianie. Zalanie podłoża prowadzi do gnicia korzeni i zamierania całych roślin. Największe zapotrzebowanie na nawadnianie rośliny mają w okresie letnim. Rośliny ustawione w miejscach nasłonecznionych można podlewać wtedy nawet dwa razy w tygodniu. Zimą znacznie ograniczamy nawadnianie – wystarczy raz w tygodniu lub rzadziej.

  • Palma bambusowa – Bamboo palm (Chamaedorea seifrizii)

Pochłania
Benzen, formaldehyd, trichloroeten, toluen, ksylen.

 

  • Sansewieria gwinejska – Variegated snake plant, mother-in-law’s tongue (Sansevieria trifasciata ‚Laurentii’)

Pochłania
Benzen, formaldehyd, trichloroeten, toluen, ksylen.

 

Jak dbać?
Roślina długowieczna bardzo wytrzymała na niekorzystne warunki jak susza, duże różnice temperatur lub silne nasłonecznienie. Równie dobrze rośnie w pełnym słońcu, półcieniu jak i w cieniu. Podłoże: żyzne, próchniczne i przepuszczalne, może być uniwersalne podłoże do roślin doniczkowych, z domieszką piasku. Konieczny drenaż. Roślina potrafi znieść spadki temperatury nawet poniżej 10°C. Podlewanie w lecie: raz na 1-2 tygodnie w zimie nawet co 3 tygodnie.

 

 

  • Dracena obrzeżona – Red-edged dracaena (Dracaena marginata)

Pochłania
Benzen, formaldehyd, trichloroeten, toluen, ksylen.

 

Jak dbać?
Odporna na niesprzyjające warunki i łatwa w uprawie. Dracena lubi jasne stanowiska jednak bez bezpośredniego nasłonecznienia. Idealnie czuje się w temperaturze pokojowej, czyli w ok. 20 st. C, a zimą nie w niższej niż 15-18 st. C. Lubi wilgotne powietrze. Podlewać należy umiarkowanie, raz w tygodniu, zimą rzadziej. Na dnie doniczki powinien znajdować się drenaż, który umożliwi odprowadzenie nadmiaru wody.

 

 

 

Dla zainteresowanych – w osobnym wpisie przedstawiamy szczegółową listę 29 gatunków roślin, które Agencja NASA zakwalifikowała, jako efektywne we wspomaganiu oczyszczania powietrza ze szkodliwych substancji.

Temat roślin oczyszczających powietrze w zwięzły i ciekawy sposób poruszony był w programie Dzień Dobry TVN w dniu 16.12.2017 – Roślinne filtry, czyli rośliny doniczkowe czyszczące powietrze

Podsumowując, warto zwrócić uwagę na te często niedoceniane rośliny. Zieleń w naszym otoczeniu zawsze przynosi korzyści. Zaproście ją do domu, a otaczająca przestrzeń stanie się zdrowsza i piękniejsza.

 

Źródło: opracowanie własne na podstawie dziendobry.tvn.pl, kobieta.onet.pl/dom, officeplant.pl, ekologia.pl/dom-i-ogrod/ekologiczny-dom, https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19930073077.pdf
Foto: pixabay.com, unsplash.com, dombezalergii.com.pl